نشریه تحقیقی ترویجی شرکت بذر و نهال دشتیار شماره 2 (گیاه اسفرزه)

نشریه تحقیقی ترویجی شرکت بذر و نهال دشتیار شماره 2 (گیاه اسفرزه)

 گیاه شناسی:


اسفرزه گیاهی است علفی و یک ساله از خانواده بارهنگیان که ارتفاع آن ۳۵-۱۰ سانتیمتر و دارای برگ های باریک ، نوک تیز و مجتمع که بصورت متقابل سه تایی بر روی ساقه قرار دارد. در سطح پهنک آن معمولا سه رگبرگ سراسری در جهت طولی دیده میشود. گل ها به صورت مجتمع در کنار برگ های قسمت انتهایی ساقه به صورت سنبله بر روی پایه بلند پدیدار است.دارای براکته(برگ های کوچک باریک) که در قاعده ی گل آذین قرار گرفته. گلهای آن بطول ۳-۱/۵ سانتیمتر در راس دمگل است و براکته ۴ میلیمتر طول دارد و به رنگ سبز مایل به قهوه ای است. میوه آن پوشینه ، شکوفا و دوخانه ای و بطور معمول حاوی یک دانه کوچک ، لغزنده و به رنگ خرمایی در هر خانه است. وزن هزار دانه بین ۱/۷ تا ۲ گرم و یک گرم آن حدود ۷۲۰-۷۰۰ عدد بذر دارد. استاندارد قوه نامیه این گیاه حدود ۸۹٪ است که استاندارد تقریبا خوبیست.

قسمت مورد استفاده:

دانه یا بذر و برگ گیاه

ترکیبات شیمیایی:

قسمت های مختلف گیاه مذکور دارای گلوکزیدی به نام اوکوبین و نوعی هیئرات کربن صکغ دار بنام گریلین به فرمول c36h55o29 است . غشا دانه لعاب دار است بطوریکه با قرار گرفتن دانه درآب پوسته خارجی آن متورم و لعاب آن خارج میشود . دانهحاوی ۱۰٪ موسیلاژ طبیعی بنام همی سلولز است که در اثر هیدرولیز د-گزیلوزال-آرابینوز ، د-گالاکتوز و د-گالاکتوزنیک اسید تولید میکند. اسفرزهاز داروهای ملین تنفخی یا لعابدار است که باعث حجیم شدن مواد محتوی روده شده و یبوست را برطرفمیکند. همچنین حاوی مقداری روغن ثابت، پروتئین و املاح معدنی میباشد. باید توجه داشت که پودر پوسته اسفرزه را با مقدار زیادی آب مصرف کرد.

محیط شناسی و بررسی رویشگاه:

به حالت وحشی در نواحی مختلف مدیترانه ، شمال آفریقا و جنوب غربی آسیا از جمله ایران میروید. گونه psyllium بیشتر در فراسنه و نواحی شمال غربی هند کشت میشود.نوع خودروی آن از دشتها تا دامنه های آلپ ، روی چمنزار ها ، چراگاههای طبیعی ، مزارع رها شده ، علفزارها ، کنار راهها، جویبارها و بیابانهای بایر دیده میشود. در ارتفاعات ۱۱۰۰-۷۰۰ متر به بالا از سطح دریا رویش دارد.

زراعت:

تکثیر از طریق دانه در زمینی شنی ، قابل نفوذ و شخم خرده نرم و عاری از علف هرز صورت میگیرد که ۶-۵ کیلوگرم بذر سالم خالص و مرغوب در هکتار جهت کشت ردیفی توصیه میشود کشت ردیفی با ایجاد شیارهایی به عمق ۴-۲ سانتیمتر و به فواصل ۶۰ سانتیمتر در زمین مقدور میگردد. دانه ها را در بهار در این شیار ها میکارند و غلطک ملایمی بر روی آن میزنند تا دانه ها از قشر نازک خاک پوشیده گردند بعد از نمو دانه ها و پیدا شدن گیاه آنها را طوری تنک میکنند که هر پایه از دیگری ۱۵-۱۰ سانتیمتر فاصله داشته باشد ، عمق زیاد باعث میشود بذور به خوبی سبز نشوند.

نوع خاک:

زمین شنی، قابل نفوذ با رطوبت کافی که هر چه خاک بهتر و حاصلخیز تر باشد محصول بیشتری تولید میشود.

نیاز آبی:

بسته به نوع خاک ، درجه حرارت محیط و میزان بارندگی دارد تا زمانیکه بذر سبز نشده هر ۴ روز یکبار آبیاری انجام میشود و بعد از سبز شدن هر ۱۰-۷ روز یکبار ، تقریبا از زمان کاشت تا برداشت مزعه را ۱۲ بار آبیاری کرد.

نیاز کودی:

همراه با شخم ۲۰۰ کیلوگرم کود اوره ، ۱۰۰ کیلوگرم کود فسفره که معادل ۲۲۵ کیلوگرم سوپرفسفات نریپل ۴۵٪ است در هکتار به زمین میدهند.